Volkan Atasever

mühendislik, edebiyat, retro computer, yazılım, şiir, nümismatik, bilişim, podcast ve daha bir çok yazılarım...

C# ile Oyun Yapımı Tekniklerine Giriş

clock Haziran 18, 2007 07:44 by author Volkan Atasever

Yıllardır programcılar C,C++ veya java gibi oldukça dezavantajları olan programlama dilleri ile oyun kodlamaya çalışmaktadırlar. Bunlar arasında C yapısal bir programlama dili olduğu için programcıyı en zorlayan ve karmaşık kodlar arasında programcının kaybolmasını sağlayan bir yapıya sahiptir. C++ ve Java için aynı şeyi söylemek mümkün değilken yinede bazı dezavantajları bulunmaktadır.

            C# için ise aynı şeyi söyleyemeyeceğim. Çok kullanışlı bir dil olmasına rağmen programcılar daha çok database programlamada bu dile rağbet etmektedir. Bizim üstünde duracağımız konu ise C# ile C++ veya Java’ya nazaran daha kolay bir şekilde oyun programlama yapabileceğimizdir. Bu kolaylıklar getiren ve durmadan gelişmekte olan dilin sadece Database programlamada kullanılması biraz saçma olurdu zaten. Şu anda DirectX veya diğer SDK lar ile kolayca programlama yapabilmekteyiz. Fakat oyun programlamaya yeni başlayan biri için DirectX biraz karmaşık gelebilir. En azından hiç oyun yazmamış birinin bu mantığı programa oturtmasında zorluklarla karşılaşılabilir. Bunun içinde temel bir oyun programlama mantığı ile “oyunları nasıl programlayabiliriz ? “ soru cümlesinin üstünde durmak isterim.

           Sıradan bir Jackpot düşünün kolu çekiyorsunu ve simgeler sırayla dönüyor ve rasgele bir şekilde 3 sıralama karşımıza çıkıyor. Bu sayının 3 olması standart bir işlem olmayıp 3,4 veya 5 li kombinasyonlara görede sıralama yapabiliyoruz.

          3 sıralı bir jackpotun karmaşıklığını ele alırsak ve her bir sırada da 4 adet simgenin ardarda döndüğünü düşünürsek toplamda elimizde 4 adet simge olacaktır ve biz bu 4 simgenin 3 lü sıralanışlarını ele alacağız. Olasılığımız ise 64 olacaktır.

          Jackpot gerçek hayatta mekanik bir yapıyla hareket etmekteyken biz yazılımsal bir yöntemle yaklaşacağımız için bu mekanişk yapının mantığını kağıda aktarmamız gerekecek. Olasıklarımız 64 adet olduğuna göre ve bu 64 olasılığı tutacağımız bir dizi işimizi görecektir. Mekanik yapıda şans devredeyken yazılımsal yapıda da aynı metodu ve rasgeleliği programımıza uygulamak için randomize ifadeler işimize yarayacaktır.

         Oyun tekniğimiz bu kadar basitken görselliğimizde oyun yapımcısının ellerindedir. İster çok kötü bir kullanıcı arayüzü ile bu işi halledelim, ister Las Vegas’dan alınmış bir jackpot görünümü verelim Arka planda en iyi teknikleri kullanmış olsanızda çok kötü gözüken bir oyun hiç tutmayacaktır. . Oyunun kullanıcı arayüzü de oyun programlamada geniş bir yer tutmakta olup bu yazımız da bunu gözardı etmek durumunda kalacağız. Oyunun görünümü kullanıcının oyunun başında ne kadar kalacağı ve oynama sıklığı ile doğru orantılıdır.

       Basit bir Jackpot programlamaya kalktığımızda öncelikle ortaya koyduğumuz kombinasyonları basit bir ifade ile diziye aktarmak olacaktır. Bu olasılıklar dizisini basit bir kod parçasıyla yazmamız mantıklıyken kombinasyonları görmemiz açısından tek tek elle yazmak bizim için daha yararlı olacaktır.

        Her bir resmimize bir rakam verelim bunlar sırasıyla 0,1,2,3 olsun. Birinci resmimiz 0, ikinci resmimiz 1 , üçüncü resmimiz 2 ve son resmimiz ise 3 numaralı sayı ile temsil edilmektedir. Toplam olasılığımızı ve resimlerin değişik kombinasyonlarını 3 lü sırada yazalım;

0,2,0
 0,2,1
 0,2,1
 0,2,3
1,0,0
 1,0,1
1,0,2
1,0,3
2,0,0
 2,0,1
 2,0,2
 2,0,3
 3,0,0
3,0,1
3,0,2
3,0,3
0,1,0
0,1,1
0,1,2
0,1,3
1,1,0
1,1,1
1,1,2
1,1,3
2,1,0
2,1,1
2,1,2
2,1,3
1,2,0
 1,2,1
1,2,2
1,2,3
0,3,0
0,3,1
0,3,2
 0,3,3
 3,3,0
3,3,1
3,3,2
3,3,3
3,1,0
 3,1,1
3,1,2
3,1,3
2,2,0
2,2,1
2,2,2
2,2,3
1,3,0
1,3,1
1,3,2
1,3,3
0,2,0
 0,2,1
 0,2,2
 0,2,3
3,2,0
3,2,1
3,2,2
3,2,3
2,3,0
2,3,1
2,3,2
2,3,3

 

  Bu 4’lü gruplarımızdan toplamda 16 adet bulunmaktadır. Önemli olan ise bizim için 64 sayısıdır çünkü jackpotun kolunu çevirdiğimizde bunlardan herhangi biri karşımıza gelmektedir. Randomize bir sayı oluşturup ardından 1 ile 64 arasında bize bir rakam verirse karşımızda rasgele koluna başılmış ve gerçek hayatta jackpotun işini yani içerdiği simgelerin rasgele sırlanışını elde etmiş oluruz.

         Artık temel oyun mantığımız hazır ve sırada sadece bu mantığı kodlamak kaldı bu mantığıda kod becerimize göre bir kabiliyetle kodlayabiliriz. Oyunda 4. Resim 3 tane çıkarsa oyuncu kazanır şeklinde bir mantık eklememiz çok kolay 64 sayısını randomize komutuyla elde ettiğimiz de oyuncu kazanacaktır veya birinci resim ilk iki karede çıkarsa 3. Nolursa olsun parasının iki katını kazanması için [1,1,0][1,1,1][1,1,2][1,1,3] kombinasyonlarından birisinin gelmesi yeterlidir.

         Aslında bunun Jackpot uygulaması için zor bir yol olduğunu ve C# programlama dili ile daha basit bir yolunun olduğunuda söylemek isterim. Klasik olarak yolumuz bu şekildeyken bir Timer nesnesi işimizi dahada kolaylaştırabilir. Peki, “bu timer nesnesi nedir ve nasıl bu işi daha kolay bir şekilde yapabiliriz ? ” sorusunu C# kodumuzun üstünde açıklamak isterim.

        Öncelikle Windows projesi oluşturup basit bir kullanıcı arayüzü yapalım burada para atacağımız bir kısım, bir kol, 3 adet imagelerimizi barındıracağımız bir picturebox, 4 veya daha fazla jetonlarımız ve birde kasamızda ne kadar bulunduğunu gösteren label veya textbox ile bu işe başlayalım. Yaptığım örnek uygulamanın görüntüsü aşağıdaki gibidir;

  Öncelikle oyunumuzu hazırlamak için alanlarımızı ve metodlarımızı belirleyelim ve windows uygulamasına ekleyeceğimiz bileşenleri inceleyelim;

      4 adet timer kontrolü ekleyelim ve bir tanede imagelist kontrolü. Bu imageliste göstereceğiniz 4 adet resim ekleyin.

      Alanlarımız;

      int[] tut;

      int para = 0;

      int oyun = 0;

      Çekeceğimiz kolun ters bir görünümünü alıp form load’un da bu picturebox’ın visible özelliğini false yapmamız gerekmektedir. Böylece kolu çekteğimizde oyuncu kolun aşağıya indiğini görecektir.

      Ardından bir baslangic metodu tasarlayalım;

     private void baslangic()

    {

        int[] timrand = new int[3];

        tut = new int[3];

       for (int i = 0; i < 3; ++i)

       {

              tut[i] = 0;

       }


 

      Random rast = new Random();

      timrand[0] = rast.Next(100, 250);

      timrand[1] = rast.Next(100, 250);

      timrand[2] = rast.Next(100, 250);

      timer1.Interval = timrand[0];

      timer2.Interval = timrand[1];

      timer3.Interval = timrand[2];

      timer4.Interval = 1000;

   }


 

           Timer1,timer2,timer3 ve timer4 eklediğimiz timerların isimleri. Timrand isimli integer dizimiz ve tut isimli dizimiz 3 boyutludur. Bir döngü ile tut dizimizin bütün indislerini sıfır yapıyoruz. Rast isminde bir Random nesne nesne oluşturup 100 ile 250 arasında bir değer tutmasını istiyoruz. Randomize rakamları timrand dizilerinin indislerine sırayla atıyoruz. Timerlarımızın interval özelliğini bu rakamlarla belirliyoruz. Böylece yaşam döngüsü birbirinden farklı timerlarımız oluyor.

           Bu arada cash sistemini yapmak amacıyla Sürükle-Bırak işlemlerini pictureboxlarımızla ve textbox için yapılandırıyoruz.

         private void pictureBox5_MouseDown(object sender, MouseEventArgs e)

         {



 

                if (e.Button == MouseButtons.Left)

               {

                      pictureBox5.DoDragDrop("10", DragDropEffects.All);

                      para += 10;

                }

}


 

         Yukarıdaki sarı,kırmızı,mavi ve yeşil para görünümde kutucuklar için bu işlemi yapıyoruz. Farklı olan değerimiz sadece para+=10 işaretindeki 10 sayısı olacaktır çünkü her paranın farklı değeri olacaktır.

          DragDrop işleminde textbox için ekleyeceğimiz kod ise aşağıdaki gibidir;

private void textBox2_DragDrop(object sender, DragEventArgs e)

{

          int t;

          textBox2.Text = e.Data.GetData(DataFormats.Text).ToString();

          t = (Convert.ToInt32(textBox1.Text) - Convert.ToInt32(textBox2.Text));

          if (t =< 0)

          {

                MessageBox.Show("Not Enough Coin");

          }

         else

              textBox1.Text=t.ToString();


 

}

         Kasamızda para kalmamışsa “Not Enough Coin” hatası alacağız. Textboxın dragover event’ine ise şu kodu ekleyelim;

private void textBox2_DragOver(object sender, DragEventArgs e)

{

        if (e.KeyState == 1)

       {

               e.Effect = DragDropEffects.Copy;

         }

}

         Randomize seçtiğimiz ilk 3 timer’ın tick event’ine ise aşağıdaki kodları ekleyelim;

private void timer1_Tick(object sender, EventArgs e)

{


 

          pictureBox1.Image = ımageList1.Images[tut[0]];

          tut[0]++;

          if (tut[0] == 3)

           tut[0] = 0;

}


 

private void timer2_Tick(object sender, EventArgs e)

{

           pictureBox2.Image = ımageList1.Images[tut[1]];

           tut[1]++;

            if (tut[1] == 3)

            tut[1] = 0;

}



 

private void timer3_Tick(object sender, EventArgs e)

{

         pictureBox3.Image = ımageList1.Images[tut[2]];

         tut[2]++;

        if (tut[2] == 3)

               tut[2] = 0;

}

               Ardından çekeceğimiz kolun yani picturebox’ın üstüne çift tıklayıp aşağıdaki kodu yazalım;

private void pictureBox4_Click(object sender, EventArgs e)

{


 

          if (para != 0 & textBox2.Text!="")

          {

                 baslangic();

                 pictureBox10.Visible = true;

                 pictureBox4.Visible = false;

                    timer1.Start();

                    timer2.Start();

                    timer3.Start();

                    timer4.Start();

         }

         else

         {

                MessageBox.Show("Please Take Coin.");

          }

}

              Dikkat ederseniz ilk 3 timer’ın tick event’leri için belirli bir kod yazmıştık fakat aynısını 4. ve en önemli olan timer4 ün click evet’i için yapmadık. Çok önemli bir event ve oyunu sağlayan en önemli eventlerden biri. Kod aşağıda;

private void timer4_Tick(object sender, EventArgs e)

{

         oyun++;

          if (oyun == 8)

          {

                  timer1.Stop();

                  timer2.Stop();

                  timer3.Stop();

                  timer4.Stop();

                 if (tut[0] == 0 & tut[1] == 0 & tut[2] == 0)

                 {

                              MessageBox.Show("You WIN");

                              int temp1 = Convert.ToInt32(textBox1.Text) + (para * 10);

                              textBox1.Text = temp1.ToString();

                  }

                 else

                 {

                         MessageBox.Show("You Loose");

                  }

                pictureBox4.Visible = true;

                 pictureBox10.Visible = false;

               oyun = 0;

               para = 0;

              if (Convert.ToInt32(textBox1.Text) <= 0)

              {

                           MessageBox.Show("game over");

                          Application.Exit();

               }

          }

}

            Bundan sonra kazanca ve kayba göre her kolu çektiğimizde oyunumuzu oynayabiliyoruz. Her birisi farklı hızda dönüp farklı zamanlarda duruyorlar. Timer kontrolümüzünde önemli bir kullanımı göstermiş olduk.

            Başlangıç kısmında anlatmış olduğum olasılık ile ilgili probleminde kullanım alanları vardır mesela bu mantığı aynısını bulma oyunu için uyarlayabilirsiniz.



VB.NET ile PDF Yaratma ve İşleme

clock Şubat 20, 2007 07:59 by author Volkan Atasever

VB.NET ile 3. Parti yazılımlar kullanarak PDF yaratma, işleme ve çeşitli özelliklerle PDF dosyaları üzerinde yapılan işlemleri örnek kodlar eşliğinde anlatmaya çalışıyoruz.
---------------------------------------------------------------------------------------------------

Makalemde, sizlere VB.NET ile PDF yaratma ve PDF işleme ile ilgili bilgiler sunacağım. Projemize 3. Parti bir DLL ekleme zorunluluğumuz var bu dll’i http://www.tallcomponents.com/default.aspx?id=tallpdf3-download adresinden de çekebilirsiniz. Piyasada sınırsız bu işi yapan DLL ler varken bu firmanın dll’ini seçmemdeki amaç tamamen sınırsız kullanıma açık olmasıdır. Belli bir zaman kısıtlaması olmamasına rağmen deneme sürümü olduğunu uygulamamızda belirtiyor.

         Buna ek olarak tamamen ücretsiz zLib’i de önerebilirim bu dll ise tamamen ücretsiz TallComponents’e göre doküman eksikliği biraz var ama source’ları açık olduğu için istediğiniz atraksiyonu yapabilirsiniz. zLib içinde

http://www.componentace.com/zlib_.NET.htm adresini kullanabilirsiniz. Bu makalemde zLib örneklerine değinmeyeceğim.

Projemize referans olarak:

TallComponents.PDF.Layout.DLL dosyasını eklemeniz gerekli.

Ardından çeşitli atraksiyonları PDF üzerinde gerçekleştirebiliriz.

Bir PDF dosyası yaratmak için aşağıdaki kodu kullanabilirsiniz:



Imports System
Imports System.IO
Imports TallComponents.PDF.Layout
Imports TallComponents.PDF.Layout.Paragraphs
Namespace TallComponents.Samples.TallPDF

Public Class HelloWorld

Shared Sub Main()
  ' Using
   Dim file As FileStream = New FileStream("..\..\HelloWorld.pdf", FileMode.Create, FileAccess.Write)
   Try
                    Dim document As Document = New Document
                    Dim section As Section = document.Sections.Add
                    Dim textParagraph As TextParagraph = New TextParagraph
                    section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                   Dim fragment As Fragment = New Fragment
                    fragment.Text = "Hello world!"
                    textParagraph.Fragments.Add(fragment)
                   document.Write(file)
       Finally
                  CType(file, IDisposable).Dispose()
       End Try
End Sub
End Class
End Namespace

Hazır bulunan bir text dosyası veya text üzerinde biçimsel işlemler yaparak PDF olarak kaydetmek çok basit metodlarla mümkün kodun açıklaması kodun içinde yapılmıştır.



Imports System
Imports System.IO
Imports TallComponents.PDF.Layout
Imports TallComponents.PDF.Layout.Paragraphs
Namespace TallComponents.Samples.TallPDF

Public Class TextFormatting
                Const text As String = "With TallPDF.NET you can create PDF documents " + "by building an instance of the TallPDF.NET Document " + "Object Model. The TallComponents team has produced " + "a DOM that is extremely intuitive and yet powerful. " + "This allows you to create both simple and complex " + "documents fast."

Shared Sub Main()
                ' Using
                 Dim file As FileStream = New FileStream("..\..\TextFormatting.pdf", FileMode.Create, FileAccess.Write)
                           Try
                                 Dim document As Document = New Document
                                 Dim section As Section = document.Sections.Add
                                 section.PageSize = PageSize.A4
                                 Dim textParagraph As TextParagraph 
                                 section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("TextParagraph with default properties:")) 
                                 section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue))
                                 section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("textParagraph.HorizontalAlignment = HorizontalAlignment.Right"))
                                textParagraph = CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue)
                                textParagraph.HorizontalAlignment = HorizontalAlignment.Right
                                section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                                section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("textParagraph.HorizontalAlignment = HorizontalAlignment.Center"))
                                textParagraph = CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue)
                                textParagraph.HorizontalAlignment = HorizontalAlignment.Center
                                section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                                section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("textParagraph.Justified = true"))
                                textParagraph = CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue)
                                textParagraph.Justified = True
                                section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                                section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("textParagraph.LineSpacing = 5"))
                                textParagraph = CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue) 
                                textParagraph.LineSpacing = 5 
                                section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                                section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("textParagraph.FirstLineIndentation = 20"))
                                textParagraph = CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue)
                                textParagraph.FirstLineIndentation = 20
                                section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                                section.Paragraphs.Add(CreateTextParagraph("textParagraph.HangIndentation = 20")) 
                                textParagraph = CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Blue)
                                textParagraph.HangIndentation = 20
                                section.Paragraphs.Add(textParagraph)
                                document.Write(file)
                     Finally
                                CType(file, IDisposable).Dispose()
                     End Try
End Sub

Private Shared Function CreateTextParagraph(ByVal text As String) As TextParagraph
                      Return CreateTextParagraph(text, System.Drawing.Color.Black)
End Function

Private Shared Function CreateTextParagraph(ByVal text As String, ByVal textcolor As System.Drawing.Color) As TextParagraph
                            Dim paragraph As TextParagraph = New TextParagraph
                            Dim textFragment As Fragment = New Fragment(text)
                            textFragment.TextColor = textcolor
                            paragraph.Fragments.Add(textFragment)
                            paragraph.SpacingAfter = 10
                            Return paragraph
End Function
End Class
End Namespace


Aynı zamanda XML dosyalarınıda PDF formatına çevirebiliyoruz.
Örnek XML:
'<'document author="Volkan"'>'
'<'section pagesize="Letter"'>'
'<'!-- İçerik... --'>'
'<'/section'>'
'<'/document'>'

XML dosyamızı PDF çeviren kod bloğu,

Dim xml As XmlDocument = New XmlDocument
xml.Load("topdf.xml")
Dim document As Document = New Document
document.Read(xml.DocumentElement)
Dim file As FileStream = New FileStream("out.pdf", FileMode.Create)
document.Write(file)

Burada sayamayacağımız kadar çeşitli örneklerle kütüphane kullanımımızı ve yapacaklarımızı genişletebiliriz. Makalemin başında verdiğim linkten çektiğiniz zLib ile ilgili bir örnek yapmanın önemliliğini vurgulamak isterim her componenet değişik arayüzlerle gelmekte. Yine zLib’i referans olarak eklememiz gerekiyor.

Volkan Atasever



Kural Dışı Durum Yönetimi

clock Ocak 20, 2007 07:34 by author Volkan Atasever

         Bu makalemde sizlere kural dışı durumlardan bahsedeceğim. Gerçekten kolaylıkla her projenizde ve uygulamanızda kullanabileceğiniz çok önemli bir kavram. İstisnai durumlarda olayları kontrol etmenize kontrol altına almamız açısından göz ardı edilmeyecek , edilemeyecek bir konu. Örneğin, Drag Drop işlemi yapıyorsunuz ve bir listbox’ınızdan diğer listbox’ınıza elemanlardan birini sürükleyip bırakacaksınız. Listbox’ımızın boş bir yerine tıkladığımızda orada bir hata oluşacaktır peki bunu nasıl yok edebiliriz ? (İlerleyen kısımlarda ve uygulamamızda bu istisnai duruma değindik) Cevap aslında çok basit işlemlerimize bir try ve catch anahtar kelimelerinden oluşan standart kullanımımızı eklediğimiz zaman bu istisnai ve olası tek hatayı kontrol altına almış bulunuyoruz. Try , catch dediğimiz zaman artık kural dışı durumlarımızın anahtar kelimelerine girmiş bulunuyoruz. Kural dışı durumlarda toplam 4 anahtar kelimemiz bulunuyor ve bunların incelikleriyle her istisnai durumu yakalayabiliyoruz.
Anahtar Kelimeler: Try, Catch, Finally, Throw .

      Try Catch kullanımın temel örneğini verecek olursak,
         
         try
                //Hata oluşan veya duruma göre oluşabilecek kod bloğu 
         }
        catch{
               //Hataların yakalandığı yer
        }

                try bloğundaki her türlü hatayı catch ifadesi kısmında yakalanacaktır. Burada her türlü hatayı yakalayabilmektedir fakat biz 2 hata çıkma olasılığı görüyoruz ve bu hata ihtimallerine göre farklı işlemler yaptırmak istersek tek catch ifadesi yetersiz kalacaktır. İki catch ifadesi kullanabilmeliyiz yine de iki ayrı durumu ele almalıyız işte burada devreye Exception sınıfı diye bir kavram giriyor ve bahsetmeden geçmek silahımızı kuşanmadan düello yapmaya benzemektedir. O zaman Exception sınıfımız ve standart türetilmiş exception’larımıza(kural dışı durum) değinelim.
C# taki her kural dışı durum Exception sınıfından türetilmektedir. Her kral dışı durum Exception sınıfının bir alt üyesidir. C# ta Exceptionlar iki kategoriye ayrılmıştır uygulama programı(ApplicationException) üzerinde oluşan istisnai durumlar ve sistem istisnai durumları(SystemException).
System uzay alanında (Namespace) tanımlı Derleyiciyle birlikte gelen Exception’ların bir kısmına göz atacak olursak:
DivideByZeroException: Sıfıra bölme hatasında oluşan exception
IndexOutOfRangeException: Dizinin sınırı dışına çıkılmıştır ( C’ deki deyimiyle dizi taşmıştır)
NullReferenceException: Null referans üzerinde işlem yapılmaktadır. Başka bir nesneyi göstermemektedir.
İsterseniz bu kullanımları bir Windows uygulaması üstünde inceleyelim ve böylece teoride kalmaz ve işlemlerimizi pratiğe dökeriz.
          Tasarımımız aşağıdaki gibi olsun:
 

 

Visual Studio.NET imizi açıp Windows application’ı seçtikten sonra Formumuza standart gelen namespace’lere şunları da ekleyelim:
using System.Data.SqlClient;
using System.Data.SqlTypes;
using Microsoft.SqlServer.Server;
Bu isim alanlarımız SqlException denememiz için gerekli. Sqlserver’a bağlanmayı deneyeceğiz.
Ardından sınıfımızın içine şu alanları ekleyelim:

            public partial class Form1 : Form
           {
                   int[] iAdizi = new int[10];
                   int iTut = 0;
                   public Form1()
                   {
                         InitializeComponent();
                    }
            }
         Bu iki alan Dizi Taşması örneğimiz için eklenmiştir.
         DivideByZero denemesi isimli groupbox’ımızdaki butona çift tıklayalım ve şu kodları yazalım sırasıyla studio.NET le standart gelen isimleri kullandık.

Kodlarımız:

            int iSayi1,iSayi2;
            try 
            {
                         iSayi1 = Convert.ToInt32(textBox1.Text);
                         iSayi2 = Convert.ToInt32(textBox2.Text); 
                         iSayi1 /= iSayi2;
                          MessageBox.Show("Herhangi Bir Hata Meydana Gelmedi ve Buraya Kadar Geldi Sonuç= " + iSayi1); 
             } 
            catch (DivideByZeroException)
           {
                         MessageBox.Show("Sıfıra bölme hatası Catch'e Düştü");
            }
           catch
           {
                         MessageBox.Show("İkinci catch: herhangi bir hata meydana geldi");
            }

                 Bu deneme amaçlı ve istediğiniz herşeyi deneyebilirsiniz bölüme sıfır girdiğinizde DivideByZeroException’a düşecektir. Diğer hata durumlarında ikinci catch’e yakalanacaktır. Tabiki de burada ardıardına iki catch kullandığımızı unutmamalıyız ikinci catch bütün hataları yakalamaktadır eüer ilk catch’den önce ikincisini yazsaydık yani DivideByZeroException lı catch’imizi ikinci catch olarak ele alsaydık oraya asla düşmezdi çünkü her hatayı yakalayan catch { } ifademiz hatayı yakalayıp çıkacaktı. Fakat DivideByZeroException kontrolümüz gerçekleşemeyecekti.
Dizi Taşması örneği adlı groupbox’ımızdaki butona tıklayıp şu kodları yazalım:

            try
           {
                           iAdizi[iTut] = Convert.ToInt32(textBox3.Text); 
                           iTut++;
                           listBox1.Items.Add("" + iTut + " indise " + iAdizi[iTut-1] + " Eklendi"); 
            }
           catch (IndexOutOfRangeException)
           {
                           MessageBox.Show("Dizinin indeksini aştın 10 elemandan fazla Girdin ve catch'e yakalandım aslıdna istediğimizde buydu");
                           listBox1.Items.Add("Hata"); 
           } 
           catch
         {
                          MessageBox.Show("Diğer hata meydana geldi Sadece Sayı girmeliydin bu gerçekten beklenmedik bir hata");
                          listBox1.Items.Add("Diğer bir Hata");
         }

          Gördüğünüz gibi dizimizin sınırları dışına çıkarsak IndexOutOfRangeException tarafından bu hata yakalanmaktadır. Burada her tıkladığımızda ilk indisten başlayarak dizimize bizim girdiğimiz rakamları yerleştirmektedir. Dizimizi ve iTut alanımızı sınıfımızın başında tanımlamıştık. Diğer hatalar mesela textboxın boş bırakılması veya karakter girilmesi durumunda ikinci genel catchimiz tarafından yakalanacaktır.

Üçüncü olarak throw groupboxımızın butonuna çift tıklayıp şu kodlarıda yazalım (Fırlat butonu) :
    try
    {
        kuraldisi();
    }
    catch
    {
        MessageBox.Show("İkinci Kez Yakalandı");
    }
            Örneğimizi ve throw’u anlamak için de kuraldisi adında bir metot yazmamız gerekli.
kuraldisi() metodumuz:
    private void kuraldisi()
    {
        try
        {
                MessageBox.Show("Kural Dışı Durum Fırlatılıyor");
               throw new IndexOutOfRangeException();
       }
        catch
        {
               MessageBox.Show("İstisnai Durum Yakalandı");
               throw;
        }
    }
          Fırlat butonumuza tıkladığımızda try bloğumuzuun içindeki kuraldisi(); metodumuz çalıaşcaktır ardından kuraldisi metodumuzda yeni bir exception new lenmekte yani oluşturulmaktadır. Ardından catch ifademize düşmekte ve oluşturduğumuz IndexOutOfRangeException istisnai durumumuz tekrar fırlatılmaktadır ve metodumuzun işleyişi bittiği için butonumuzun Click event’ında kod işleyişi yoluna devam etmektedir. Tekrar “throw;” anahtar kelimesi ile fırlattığımız istisnai durum bu sefer ikinci kez catch’e yakalanacaktır.

          Checked Uncheck denemesi adlı dene adlı butonuzumuzun click event’inede şunları yazalım:
int iCSayi1=2000000000,iCSayi2=2000000000;
int iSonuc;
if (radioButton1.Checked == true)
{
    try
    {
        checked
        {
        iSonuc = checked((int)(iCSayi1 * iCSayi2));
        }
    }
    catch (OverflowException)
    {
        MessageBox.Show("OverflowException meydana geldi");
    }
}
else
{
    try
    {
        unchecked
        {
        iSonuc = unchecked((int)(iCSayi1 * iCSayi2));
       MessageBox.Show("OverflowException a Düşmedi");
    }
    }
    catch (OverflowException)
    {
    MessageBox.Show("Buraya Düşmeyecek");
    }
}
            Bu örneğimizde eğer radiobutton1’i seçtiğimiz zaman check özelliği eklenerek çalışılmış, radiobuton2 yi seçersek ise uncheckd özelliği ile çalışılmış. Nedir bu checked ve unchecked ? Açıklayacak olursak her dilde her değişkenin belli bir sayı tutma kapasitesi var atıyorum C dilinde integer(tam sayılar) veri tipimiz 2 byte yer kaplıyor ve 32000 i geçemiyor diyelim eğer ikinci değilkenimiz de 32000 olur ve çarpma işlemine tabi tutulursa hesap makinelerinde gördüğüüz kapasite farklılıklarında çık 32323e+2 gibi yazılar yani overflow meydana gelir bunlar artimetik işlemlerde meydana gelme olasılığı olan durumlardır ve bir çok hataya sebebiyet verir. İşte checked özelliği bu kontrolü sağlamamızı unchecked ise gözardı etmemizi sağlar. Checked ve uncheck anahtar kelimelirimiz bu gibi durumlarda büyük bir kurtarıcı rolü oyanamaktadır. Genel kullanımını taslak olarak yazacak olursak:
          try{
                    checked{
                          //Meydana gelecek overflow lara sahip aritmetik işlem
                     } 
          }
         catch(OverflowException)
         {
                      //Overflow durumunda vereceğimiz mesaj 
          }
             Not: Aritmerik işlemimizin önüne yukarıda gördüğünüz gibi checkd veya unchecked ardından da veri tipini yazmamız gereklidir.
                SqlException istisnai durumunu ve database işlemlerinde meydana gelebilecek durumlar içinde SqlException istisnai durumunu kullanabiliriz. Butonumuzun click evventına yine şunları yazalım ( Bu cümleyi çok kullandığımın farkındayım ama hep click eventına yazmak zorundayız ne yapalım )

Kod:
        string con = "Data Source=(local);Initial Catalog=benneredeyim;Integrated Security=True"
        SqlCommand InsertCurrencyCommand = new SqlCommand();
        SqlConnection conn = new SqlConnection(con);
        InsertCurrencyCommand.CommandText =
        "INSERT tablom(deger)" +
        " VALUES('selamlar')";

       InsertCurrencyCommand.Connection = conn;
       try
      {
                  conn.Open();
                  InsertCurrencyCommand.ExecuteNonQuery();
                  MessageBox.Show("Hata Olmadı Burayı Görmen biraz Zor :)");
       } 
       catch (SqlException hata)
      {
                  MessageBox.Show(hata.Message.ToString());
                  MessageBox.Show(" >Hata< !");
      }
       finally
      {
                   conn.Close();

       }

                 Diğer database connectionları SqlCommand üzerinde fazla durmayacağım burada şunu bilmeniz yeterli, büyük ihtimalle sizin Sql Server’ınızda benneredeyim isimli bir database olmadığı ve bir ihtimal olsa bile, içinde tablom isimli ve deger adlı kolona sahip bir tablo olamdığı için hata meydana gelecektir. Buradaki her türlü hatayı SqlException ile yakalayabiliriz. Mesaj kutumuzun içinde hata.Message.ToString() yapmamızın nedeni ise gelen hatayı MessageBox içinde yazdırmak içindir en azından karşınıza Continu veya Quit gibi programın büyük bir hataya sebebiyet verdiği gibi kaba bir kutucuk yerine güzel bir messagebox ile bu işi çözümleyebiliriz. Finally anahtar kelimesindende söz etmek gerekirse hata çıksada çıkmasada o kod bloğu işleyecektir sanırım kolay ama etkileyici bir özelliğe sahip.
                  Uygulamamızdaki son örneğimiz ise sürükle bırak işlemleri ile ilgili iki listbox arasında veya bir listbox’dan herhangi bir yere sürükle bırak yaparken başıma gelen ve beni çıldırtan listbox’ın boş bir yerine tıkladığımızda meydana gelen bir hata bunuda kolayca try-catch bloğuyla bertaraf edebiliriz.

Sürükle bırak örneğimiz için hazırlanmış olan kodlarımız:
         private void listBox2_MouseDown(object sender, MouseEventArgs e)
        {
                   try 
                   {
                            Point pTut = new Point(e.X, e.Y);
                             int iIndeksNo = listBox2.IndexFromPoint(pTut);
                              if (e.Button == MouseButtons.Left)
                              {
                                  listBox2.DoDragDrop(listBox2.Items[iIndeksNo].ToString(), DragDropEffects.All);
                               }
                    }
                   catch
                  {  
                           MessageBox.Show("Lütfen Boş Bir Yere Tıklamayınız"); 
                  }
       } 

       private void listBox3_DragOver(object sender, DragEventArgs e)
      {
                     if (e.KeyState == 1)
                    {
                                     e.Effect = DragDropEffects.Copy;
                     }
      }

      private void listBox3_DragDrop(object sender, DragEventArgs e)
     {
                   listBox3.Items.Add(e.Data.GetData(DataFormats.Text).ToString());
      }

          Yukarıdada belirtilen her event a altında yazan kodlarımızı yazalım ve örneğimizi tamamlayalım. Sürükleme işlemi mouse’un sol tuşuna basmamızla gerçekleşecektir. Boş bir yere tıkladığımızda ise artık messagebox’ımızla belirttiğimiz uyarıyı kendimiz verebileceğiz isterseniz orayı boş bırakıp hiç bir şey olmamış gibi yolunuza devam edebilirsiniz.
Böylece makalemizde kural dışı durumları ve onları yönetmeyi irdelemiş olduk. Eğer makale hakkında soru, görüş veya önerileriniz olursa inhoftec@gmail.com adresine mail atabilirsiniz elimden geldiğince cevaplamaya çalışacağım. Programın çalışan versiyonunu ise örnek kodlar kısmından  indirebilirsiniz.
Yazan: Volkan Atasever


Metotların,Kurucuların ve Operatörlerin Aşırı Yüklenmesi

clock Ocak 20, 2007 07:20 by author Volkan Atasever

Metotların,Kurucuların ve Operatörlerin aşırı yüklenmesi dair açıklama ve bir windows uygulaması üzerinde açıklaması
Yazan: Volkan Atasever

           Kurucuların ve operatörlerin aşırı yüklenmesi konusunun daha iyi anlaşabilmesi için öncelikle, metotların aşırı yüklenmesinin izahı daha faydalı olacağı kanaatindeyim.
Şöyle ki:
Araştırmalarımda ;
a)- metotların aşırı yüklenmesi,
b)- Kurucuların aşırı yüklenmesi,
c)- operatörlerin aşırı yüklenmesi'nin ayrı ayrı ele alındığını tespit ettim. Bu makalemde yukarıda belirttiğim üç hususu bir Windows uygulamasın da ne şekilde tatbik edilebileceğini izaha çalışmak istiyorum.
          Bir metodu aşırı yüklemek, aynı isimli birden fazla metodun çalışabilir olması manasına gelmektedir. Tabii bunun içinde bazı kurallarımız vardır. Bunlardan biri, metodumuzun parametrelerinin tiplerinin farklı olmasıdır. Eğer bu koşul sağlanamıyorsa; parametre sayıları farklı olmak zorundadır. Bu koşulu sağladığımızda metodumuza aşırı yüklenmiş diyebiliriz. Dikkat edilmesi gereken diğer bir husus, metodun sadece geri dönüş değerinin farklı bir tipte olması yeterli değildir.
          Öncelikle sınıfımızı tasarlayalım ve bu sınıfımızın içinde aşırı yüklenmiş metotlar bulunsun. Bu metotları nesnemiz üzerinden çağıralım.
          Sınıfımız:


class asiriyukleme
{
           public string yuklenmis(int iYerel)
           {
                      return iYerel.ToString();
           }
           public string yuklenmis(int iYerel1, string sYerel2)
           {
                      return (iYerel1.ToString() + " " + sYerel2);
           }
           public string yuklenmis(bool bYerel)
           {
                      return (bYerel.ToString());

           }

      }

          
Yukarıda ki örnekte dikkat etmeniz gereken husus, geri dönüş değerinin sabit olmasına rağmen parametrelerinin farklı tipte olmasıdır.
          Kurucuları aşırı yüklemeye gelince sizden şöyle bir mantık yürütmenizi tavsiye edeceğim. Kurucularıda bir süreliğine metot gibi görmelisiniz. Bu bakış açısının ardından çok daha kolay kavranacağı kanısındayım. Geri dönüşü olmayan metotlar!
          Kurucularımız içinde farklı bir sınıf tasarlayalım:



      class kurucular
      {

           int iSayi; string sKelime;
           bool bMantıksal;
           public kurucular()
           {
                      iSayi = 123;
                     sKelime = "Sıfırlandım";
                      bMantıksal = true;
           }
           public kurucular(int a, string b)
           {
                      iSayi = a;
                      sKelime = b;
                      bMantıksal = true;
           }
           public kurucular(bool a)
           {
                      bMantıksal = a;
                      sKelime = "Sıfırlandım";
                     iSayi=123;
           }
           public kurucular(bool a, string b)
           {
                      bMantıksal = a;
                     sKelime = b;
                      iSayi = 123;
           }
           public kurucular(int a)
           {
                      iSayi = 123;
                      bMantıksal = true;
                     sKelime = "Sıfırlandım";
           }


}

          Diğer kurucuları yazdığımız için varsayılan kurucuyu da bizim tanımlamamız lazım. Aksi takdir de kurucumuza parametre yollamadığımız zaman, sandığımız gibi varsayılan kurucu çalışmayacak. Hatayla karşılaşmak kaçınılmaz olacaktır. Yukarıda ki kurucular sınıfında farklı parametrelerle çalışabileceğinizi formumuzu da tasarladıktan sonra görebileceğiz.
          Operatörlerin aşırı yüklenmesi ise + operatörünün bir metot ismiymiş gibi her atraksiyonu yaptırmamıza yarar ve kod yazarken inanın çok işimize yarayacaktır. Doğru yazılmış bir sınıfla iki nesneyi toplayabiliriz veya nesnenin önüne + ifadesi getirip o nesnedeki alanların pozitif değerlerini alabiliriz. Aynı mantıkla – operandınıda aşırı yükleyebiliriz. Operatörleri aşırı yüklerken;
           public static geri_döndürdüğü_sınıf_ismi operator
kıstaslarına dikkat etme zorunluluğumuz var.
          Operatorler sınıfımız:


      class operatorler
      {
           public int iSayi=0;
           public operatorler(int a)
           {
                      iSayi = a;
           }
           public static operatorler operator +(operatorler sinif1,operatorler sinif2){
                      operatorler don=new operatorler(0);
                      don.iSayi=sinif1.iSayi+sinif2.iSayi;
                     return don;
           }
           public static operatorler operator -(operatorler sinif1,operatorler sinif2){
                      operatorler don = new operatorler(0);
                     don.iSayi = sinif1.iSayi - sinif2.iSayi;
                      return don;
           }
           public static operatorler operator +(operatorler sinif1)
           {
                      sinif1.iSayi = +sinif1.iSayi;
                     return sinif1;
           }
           public static operatorler operator -(operatorler sinif1)
           {
                      sinif1.iSayi = -sinif1.iSayi;
                      return sinif1;
           }
     }

           Operatörler sınıfımızın kurucusu integer tipinde iSayi isimli bir parametre alıyor. İlk metodumuz iki operatorler tipinden parametresi olan + operandı.
          Bir adet geri dönüş değeri için bir nesne daya yaratıyoruz ve geri dönüş tipi yine operatorler sınıfından unutulmaması gereken geri dönüş değeri olarak operatorler nesnesi yerine void tipide kabul edilebilirdi ama tasarımımız da + operantı ile iki nesne toplayacağımız için böyle bir geri dönüş yararlı olamazdı. Metodumuzun içinde ise don adında bir sınıfı 0 değeri ile canlandırıyoruz. Ardından don isimli nesnemize ilk gelen operatorler sınıfından sinif1 adlı nesnenin iSayi isimli alanına ulaşıp, sinif2 adlı nesnemizdeki iSayi ile toplayıp don adlı nesnemizin iSayi isimli alanına atıyoruz. 2 parametre alan – operatörü de aynı şekilde çalışırken aynı sınıftaki tek parametreli + ve – metotları ise daha farklı çalışmaktadır buradada ikinci bir aşırı yüklenme mevcut. Ve gelen nesnenin içindeki iSayi isimli alanın pozitifini veya negatifini yine aynı nesneye atarak geri döndürebiliyoruz.
           Windows uygulamamızın tasarımı ise aşağıdaki şekilde: 

public partial class Form1 : Form
      {
           operatorler oDeneme1;
           operatorler oDeneme2;
           operatorler oDeneme=new operatorler(0);
          Formumuza öncelikle operatorler sınıfından oDeneme1 ve oDeneme2 yi deklare etmemiz ardından oDeneme sınıfımızı 0 parametresini kurucuya yollayarak canlandırmamız gerekmektedir.
          Kuruculara ait groupboxımızın içinde bulunan comboboxın selectedindexchanged event’ine ise aşağıdaki kodları yazalım:

      private void comboBox2_SelectedIndexChanged(object sender, EventArgs e)
      {
           int i = comboBox2.SelectedIndex;
           kurucular kDeneme;
           switch (i)
           {
                      case 0:
                                kDeneme = new kurucular();
                                listBox1.Items.Add("ilk Kurucu Metot Çalıştı");
                     break;
                     case 1:
                                kDeneme = new kurucular(2, "deneme");
                               listBox1.Items.Add("ikinci Kurucu Metot Çalıştı");
                     break;
                     case 2:
                               kDeneme = new kurucular(true);
                               listBox1.Items.Add("ucuncu Kurucu Metot Çalıştı");
                     break;
                     case 3:
                               kDeneme = new kurucular(true, "deneme");
                               listBox1.Items.Add("dorduncu Kurucu Metot Çalıştı");
                     break;
                     case 4:
                               kDeneme = new kurucular(3);
                               listBox1.Items.Add("besinci Kurucu Metot Çalıştı");
                     break;
           }
      }


           Üstte ki kodumuzda sabit değerlerle comboboxda seçtiğimiz kurucu varyasyonlarını çalıştırıyoruz.
          Metotların aşırı yüklenme örneği içinse, ait olduğu groupbox’a çift tıklayalım ve şu kodları ekleyelim:

      int i = comboBox1.SelectedIndex;
           asiriyukleme aDeneme = new asiriyukleme();
           switch (i)
           {
                      case 0:
                                try
                                {
                                          listBox1.Items.Add(aDeneme.yuklenmis(Convert.ToInt32(textBox1.Text)));
                                }
                                 catch
                                 {
                                           listBox1.Items.Add("Hata");
                                            return;
                                 }
                      break;
                      case 1:
                                try
                                {
                                          listBox1.Items.Add(aDeneme.yuklenmis(Convert.ToInt32(textBox1.Text),textBox2.Text.Trim()));
                                }
                                catch
                                 {
                                          listBox1.Items.Add("Hata");
                                           return;
                                }
                     break;
                      case 2:
                                if (textBox1.Text.ToLower() == "true")
                                listBox1.Items.Add(aDeneme.yuklenmis(true));
                                 else if (textBox1.Text.ToLower() == "false")
                                 listBox1.Items.Add(aDeneme.yuklenmis(false));
                                else
                                 listBox1.Items.Add("Hata Lütfen true veya false yazınız");
                      break;
                     default:
                                listBox1.Items.Add("Lütfen aşırı yükleyeceğiniz metodu seçiniz");
                      break;
      }

          Bu kod parçamızdada textboxlarımızın içindeki değerleri integer tipine çevirip ardından aDeneme nesnesinin üzerinden yuklenmis metoduna parametre olarak gönderiyoruz.aDeneme nesnesinin üzerinde aşırı yüklenmiş yuklenmis metodlarını basit bir switch mantığıyla işliyoruz.
          Son olarakta operatorler sınıfımızın kullanımına değinecek olursak:

           oDeneme = -oDeneme1;
           listBox1.Items.Add("1. Nesnenin Negatifi :"+oDeneme.iSayi);
          oDeneme1 nesnesinin üzerinde – operatörünü kullanarak oDeneme nesnesine atıyoruz çünkü geri dönüş değerimizde bir nesne.

           oDeneme = oDeneme1 - oDeneme2;
           listBox1.Items.Add("1. Nesneden 2. Nesne Çıkarıldı Sonuç:" + oDeneme.iSayi);
          Burada ise diğer – operatörümüz çalışmaktadır – operatörünün iki parametre alan hali ile çalışmaktadır.
          Operatörler groupboxımızdaki 1. + 2. butonumuzu aşağıda ki gibi:

           oDeneme = oDeneme1 + oDeneme2;
           listBox1.Items.Add("2. Nesne ile 1. Nesne Toplandı Sonuç:" + oDeneme.iSayi);
          ve 2. – 1. metodumuzuda aşağıdaki gibi kodlayalım:

           oDeneme = oDeneme2 - oDeneme1;            listBox1.Items.Add("2. Nesneden 1. Nesne Çıkarıldı Sonuç:" + oDeneme.iSayi);

          Uygulamamıza görsellik açısından zenginlik katmak için ise uygulamamıza şu kodları ekleyelim.
Formumuzun Load event’ine:

           private void Form1_Load(object sender, EventArgs e)
           {
                      groupBox1.Enabled = false;
                      groupBox2.Enabled = false;
                      groupBox3.Enabled = false;
           }
Sırasıyla da her radiobutton kontrolümüzün CheckedChanged event’ine de gerekli şekilde true false değerleriyle işleyebilirsiniz.
          Gördüğünüz gibi metotların aşırı yüklenmesinden sonra kurucu metotların ve operatörlerin aşırı yüklenmesini daha kolay izah edebildik. Makalemizde oluşturduğumuz uygulamanın tam kodlarını ve çalıştırılabilir dosyasına örnek kodlar kısmından ulaşabilirsiniz. Yorum ve görüşlerinizi volkan@volkanatasever.com adresine gönderebilirsiniz.

 



Multithreading Programlama

clock Aralık 6, 2006 07:52 by author Volkan Atasever

       Multithreading programlamaya ve kodlara girmeden önce bu makalemde multitasking ve multithreading’in ne anlama geldiğini ve prensiplerini anlatmaya çalışacağım.
         PC’ler ilk çıktığında multitasking işletim sistemlerine sahip değildiler. Bu bir programı çalıştırmak için ilk önce çalışan programı kapatıp, çalıştırmak istediğiniz programı açmak anlamına geliyordu. Zaman kaybı olduğu gibi verimde de büyük düşüşler yaşanıyordu.
         Multitasking Türkçe ifadesiyle çok işlemli anlamına gelmektedir. İşlemler zamanı paylaşır ve bir işlemin bittiği yerde diğeri başlar bunun için 20ms gibi bir süreçte bu işler olur. Diğer işlemde 20ms çalışır ve tekrar yine diğer işleme geçilir. Win32 sistemlerde 20ms belirlenmiştir bu süre quanta süresi olarak adlandırılmıştır. Bu çok işlemli sisteme(Multi Processing) Multitasking sistemler denir.
         Bizim inceleceğimiz konu ise bir işlemdeki parçacıklardır.Burada da aynı işlemlerin zaman paylaşımında olduğu gibi işlemdeki parçacıklar kendi aralarında bir zaman paylaşımı oluştururlar.
         Multi Thread sayesinde aynı anda bir uygulamada birden fazla işlem yapabilmekteyiz. Multi Processing’in, process seviyesine indirilmiş bir özeliği gibi düşünebilirsiniz. Böylece uygulamalarımız daha stabil, kararlı ve bazı durumlarda performans da artış da getirmektedir.
         VB.NET ile multi thread yapmamız için bize gereken sadece System.Threading namespace’idir.

         Dim parcacik as Thread
         parcacik = new Thread(new ThreadStart(AddressOf fonksiyon))

         Thread sınıfından parcacik isimli bir nesne oluştuyor ardından bir alt satırda ThreadStart isminde delegate türünden nesnemizi parametre olarak veriyoruz. Bu delegeyede parametre olarak fonksiyon isimli fonksiyonumuzun başlangıç adresini gönderiyoruz.
         Kanalımızı çalıştırmak için ise;
         Dim instance As Thread
         instance.Start()
         Start metodunu kullanmalıyız.
         Çalışan kanalı sonlandırmak için;

         Dim instance As Thread
         instance.Abort()
         Abort Metodunu kullanmalıyız.
         Diğer önemli metodlar ise Suspend() , Resume() ve Sleep() metodlarıdır.
         Public Sub Suspend()
         Public Sub Resume()
         Sleep metodu ise kanalımızı belirlenen süre içerisinde çalışmasını yarıda keser.Metod, integer tipinde parametre alır ve bu tamsayıyı milisaniye cinsinden değerlendirir.

         Public Shared Sub Sleep ( _
                   millisecondsTimeout As Integer _
         )

         Bazı önemli özellikler ise şunlardır:

         IsAlive:
         Dim instance As Thread
         Dim value As Boolean
         value = instance.IsAlive

         IsBackGround:
         Dim instance As Thread
         Dim value As Boolean
         value = instance.IsBackground
         instance.IsBackground = value

         IsAlive propertys’i üzerinde çalıştırılan kanal halen çalışıyorsa true değerini aksi halde false değerini döndürür bu da bize avantajlar sağlamaktadır.
         IsBackGround özelliği ise kanalın arka planda çalışmasını gerçekleştirir kanalın arkaplanda çalışmasını istiyorsanız IsBackground’a true değerini atamalısınız.
         Her uygulamada varsayılan olarak bir thread ile çalışır ve zaten programımızın çalışmasını sağlayan bu ana thread’dir. Bu thread’e ulaşmak içinde CurrentThread özelliğini kullanabiliriz.
         Deklarasyonu aşağıdaki gibidir:
         Public Shared ReadOnly Property CurrentThread As Thread
         Teorik olarak öğrendiğimiz multithreading programlamayı basit bir örnekle irdeleyelim;

Imports System.Threading

Public Class Form1
          Dim thr As Thread
          Private Sub arkaplan()
                   Dim i As Integer = 1

                   Do While True
                            ListBox1.Items.Add("Tekrarlama: " + i.ToString())
                            i += 1
                   Loop
          End Sub

          Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click
                   thr = New Thread(AddressOf Me.arkaplan)
                   thr.Start()
          End Sub

          Private Sub Button2_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button2.Click
                   thr.Abort()
          End Sub

          Private Sub Button3_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button3.Click
                   thr.Sleep(2000)
          End Sub
End Class

         Bu örneğimizdede göreceğiniz gibi thr isimli thread’imizi buton 1’e basmamızla birlikte canlandırıyoruz ve thread’i başlatıyoruz. İkinci butona basmamızla thread sonlanmış oluyor.
         Kanallardan bahsederken unutmamız gereken kanalların önceliğidir. Bir kanalın önceliğini CPU belirler. Düşük öncelikli kanallar az CPU zamanı, yüksek öncelikli kanallar ise daha fazla CPU zamanı gerektirirler. Kullandığımız kanallar varsayılan bir öncelik atarlar. Tabiki bu önceliği bizim atamamızda mümkün ve böylece daha fazla performans elde edebiliriz. Bunun içinde Thread sınıfının üyesi olan priority özelliğini kullanabiliriz.
         Public Property Priority As ThreadPriority
         5 adet öncelik ataması mevcuttur. Bunlar sırasıyla;

         Highest
         AboveNormal
         Normal
         BelowNormal
         Lowest
         Oluşturduğumuz kanala biz bir öncelik atamassak varsayılan olarak Normal atanacaktır. Öncelik ataması ile ilgili açıkca önceliklerin ve CPU zamanını test eden bir örnek yapalım ve bu zamanlamayı görelim.
         Konsoldan çalışan örneğimiz:

Imports System
Imports System.Threading

Module Module1
          Sub Main()
                   Dim priorityTest As New PriorityTest()

                   Dim threadOne As Thread = _
                   New Thread(AddressOf priorityTest.ThreadMethod)
                   threadOne.Name = "ThreadOne"
                   Dim threadTwo As Thread = _
                   New Thread(AddressOf priorityTest.ThreadMethod)
                   threadTwo.Name = "ThreadTwo"
                   threadTwo.Priority = ThreadPriority.BelowNormal
                   threadOne.Start()
                   threadTwo.Start()

                   ' 10 Saniye
                   Thread.Sleep(10000)
                   priorityTest.LoopSwitch = False
          End Sub
End Module


Public Class PriorityTest
          Dim loopSwitchValue As Boolean
          Sub New()
                   loopSwitchValue = True
          End Sub
          WriteOnly Property LoopSwitch() As Boolean
          Set(ByVal value As Boolean)
          loopSwitchValue = value
          End Set
          End Property
          Sub ThreadMethod()
                   Dim threadCount As Long = 0
                   While loopSwitchValue
                            threadCount += 1
End While                   
                   Console.WriteLine("{0} with {1,11} priority " & _
                   "has a count = {2,13}", Thread.CurrentThread.Name, _
                   Thread.CurrentThread.Priority.ToString(), _
                   threadCount.ToString("N0"))
          End Sub

End Class


         Çıktı: 

  Multithreading programlamayı anlatırken Thread’lerin çalışma mantığı içerisindeki bazı çelişkileri engellemek için senkronizasyon sağlamak için bazı yöntemlere başvurmamız gerekmektedir. Aksi halde programımız istenmeyen sonuçlar doğuracaktır. Senkronizasyonu kullanma nedenimiz çoğunlukla aynı veriye erişimin söz konusu olduğu durumlarda meydana gelebilecek karışıklıkdır. Eğer ben integer bir değere bir thread’de 5 atayıp diğer thread’de aynı anda 7 atıyorsam ve ilk thread’de atadığım 5 sayısına göre işlem yapmam gerekirken 7 değerine göre işlem yapıyorsam ortada bir karışıklık olacaktır.
         Synclock ifadesi bu senkronizasyonu sağlayan kurallardan bir tanesidir.
         Synclock(“locking”)
                   ‘Kodlar
         End Synclock

         Monitor sınıfıda senkronizasyonu sağlamanın yollarından bir tanesidir. 11 adet metoda sahiptir. Bunlardan ikisi en önemlileridir. Bunlar Enter() ve Exit metodlarıdır.
         Dim obj As Object
         Monitor.Enter(obj)
         Ve
         Dim obj As Object
         Monitor.Exit(obj)
          Monitor sınıfı, Synclock ile aynı işi yapmaktadır.Microsoft bir Synclock bloğunun monitor sınıfı ile ilk önce Enter() metodunu ardından Exit() metodunu çağırmanın eşdeğer olduğunu bildirmiştir.
          Bu iki yöntem ile küçük bir uygulama yapacak olursak;
         Synclock Örneğimiz:

Imports System.Threading
Public Class Form1
          Public Sub fonk()
                   Dim i As Integer

                   SyncLock ("locking")
                            For i = 1 To 10
                            ListBox1.Items.Add("Sayı: " + i.ToString())
                            Next
                   End SyncLock

          End Sub
          Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click
                   Dim thr1 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr2 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr3 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   thr1.Start()
                   thr2.Start()
                   thr3.Start()
          End Sub
End Class

         Monitor Sınıfı Örneğimiz:
Imports System.Threading
Public Class Form1
          Public Sub fonk()
                   Dim i As Integer

                   Monitor.Enter(Me)
                   For i = 1 To 10
                   ListBox1.Items.Add("Sayı: " + i.ToString())
                   Next
                   Monitor.Exit(Me)

          End Sub

          Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click
                   Dim thr1 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr2 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr3 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   thr1.Start()
                   thr2.Start()
                   thr3.Start()
          End Sub
End Class

         Gördüğünüz gibi kodumuzda fazla bir değişiklik olmadı. Sadece Synclock bloğunun yerine Monitor.Enter(object) ve Monitor.Exit(object) metodlarının geldiğine dikkat edin.
          Çok kanallı programlama yapabildiğimiz gibi makalemizin başındada belirttiğim gibi çok işlemli programlama da yapabilirsiniz. Bunun için tek gerekli olan Process sınıfını kullanmak oalcaktır. Bir işlemi başlatmak için Start() metodunu kullanmamız yeterli olacaktır.
         Process başlatmak için:
          Dim prsc As New Process
          prsc.Start(“wordpad.exe”)

         Process sınıfı ile ilgili bir örenk yapmak gerekirse:
          Dim prsc As New Process
          prsc.Start(“wordpad.exe”)
         prsc.WaitForExit()
         prsc.Close()
         Bu kod bloğunu projenizde çalıştırdığınız zaman wordpad başlayacaktır. Siz wordpad’i kapatana kadar programınız beklemede kalacaktır. Siz programı kapattığınız zaman Close() metodu ile ilgili işleme ayrılan bellek serbest bırakılacaktır.
          Sorularınızı,yorumlarınızı ve görüşlerinizi volkan@volkanatasever.com adresine mail olarak atabilirsiniz.



Volkan Atasever Kimdir ?

E-Mail: volkan(et)volkanatasever.com

Genel Müdür/S4G 
Bilgisayar Mühendisi

mühendislik, edebiyat, retro computer, yazılım, şiir, nümismatik, bilişim, podcast ve bir çok kategoride yazılarım...

Yazılım Kitaplarım

   

Şiir Kitaplarım

Dergi Yazılarım

 

Sosyal Ağlarım

 

 

 

 

Retro Bilgisayar Dergimiz

Türkçe Retro Bilgisayar dergimiz haziran 2016'da ilk sayısını çıkardı. ilk sayı yeni bir internet sitesinden tekrar yayınlanacaktır. Retro camiası tüm dünyada oldukça eğlenceli bir camia. Sizde katkıda bulunmak isterseniz bana mail atmanız yeterli. Dergimiz PDF formatında ve tamamen ücretsizdir.

Yasal Bilgi

Sitedeki yazıları,kodlar ve diğer materyaller Volkan Atasever'e aittir. Yazarı ve siteyi kaynak göstererek yazıları paylaşabilirsiniz.  Copyright(c)2004-2017

Sign In

Yazılım