Multithreading programlamaya ve kodlara girmeden önce bu makalemde multitasking ve multithreading’in ne anlama geldiğini ve prensiplerini anlatmaya çalışacağım.
         PC’ler ilk çıktığında multitasking işletim sistemlerine sahip değildiler. Bu bir programı çalıştırmak için ilk önce çalışan programı kapatıp, çalıştırmak istediğiniz programı açmak anlamına geliyordu. Zaman kaybı olduğu gibi verimde de büyük düşüşler yaşanıyordu.
         Multitasking Türkçe ifadesiyle çok işlemli anlamına gelmektedir. İşlemler zamanı paylaşır ve bir işlemin bittiği yerde diğeri başlar bunun için 20ms gibi bir süreçte bu işler olur. Diğer işlemde 20ms çalışır ve tekrar yine diğer işleme geçilir. Win32 sistemlerde 20ms belirlenmiştir bu süre quanta süresi olarak adlandırılmıştır. Bu çok işlemli sisteme(Multi Processing) Multitasking sistemler denir.
         Bizim inceleceğimiz konu ise bir işlemdeki parçacıklardır.Burada da aynı işlemlerin zaman paylaşımında olduğu gibi işlemdeki parçacıklar kendi aralarında bir zaman paylaşımı oluştururlar.
         Multi Thread sayesinde aynı anda bir uygulamada birden fazla işlem yapabilmekteyiz. Multi Processing’in, process seviyesine indirilmiş bir özeliği gibi düşünebilirsiniz. Böylece uygulamalarımız daha stabil, kararlı ve bazı durumlarda performans da artış da getirmektedir.
         VB.NET ile multi thread yapmamız için bize gereken sadece System.Threading namespace’idir.

         Dim parcacik as Thread
         parcacik = new Thread(new ThreadStart(AddressOf fonksiyon))

         Thread sınıfından parcacik isimli bir nesne oluştuyor ardından bir alt satırda ThreadStart isminde delegate türünden nesnemizi parametre olarak veriyoruz. Bu delegeyede parametre olarak fonksiyon isimli fonksiyonumuzun başlangıç adresini gönderiyoruz.
         Kanalımızı çalıştırmak için ise;
         Dim instance As Thread
         instance.Start()
         Start metodunu kullanmalıyız.
         Çalışan kanalı sonlandırmak için;

         Dim instance As Thread
         instance.Abort()
         Abort Metodunu kullanmalıyız.
         Diğer önemli metodlar ise Suspend() , Resume() ve Sleep() metodlarıdır.
         Public Sub Suspend()
         Public Sub Resume()
         Sleep metodu ise kanalımızı belirlenen süre içerisinde çalışmasını yarıda keser.Metod, integer tipinde parametre alır ve bu tamsayıyı milisaniye cinsinden değerlendirir.

         Public Shared Sub Sleep ( _
                   millisecondsTimeout As Integer _
         )

         Bazı önemli özellikler ise şunlardır:

         IsAlive:
         Dim instance As Thread
         Dim value As Boolean
         value = instance.IsAlive

         IsBackGround:
         Dim instance As Thread
         Dim value As Boolean
         value = instance.IsBackground
         instance.IsBackground = value

         IsAlive propertys’i üzerinde çalıştırılan kanal halen çalışıyorsa true değerini aksi halde false değerini döndürür bu da bize avantajlar sağlamaktadır.
         IsBackGround özelliği ise kanalın arka planda çalışmasını gerçekleştirir kanalın arkaplanda çalışmasını istiyorsanız IsBackground’a true değerini atamalısınız.
         Her uygulamada varsayılan olarak bir thread ile çalışır ve zaten programımızın çalışmasını sağlayan bu ana thread’dir. Bu thread’e ulaşmak içinde CurrentThread özelliğini kullanabiliriz.
         Deklarasyonu aşağıdaki gibidir:
         Public Shared ReadOnly Property CurrentThread As Thread
         Teorik olarak öğrendiğimiz multithreading programlamayı basit bir örnekle irdeleyelim;

Imports System.Threading

Public Class Form1
          Dim thr As Thread
          Private Sub arkaplan()
                   Dim i As Integer = 1

                   Do While True
                            ListBox1.Items.Add("Tekrarlama: " + i.ToString())
                            i += 1
                   Loop
          End Sub

          Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click
                   thr = New Thread(AddressOf Me.arkaplan)
                   thr.Start()
          End Sub

          Private Sub Button2_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button2.Click
                   thr.Abort()
          End Sub

          Private Sub Button3_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button3.Click
                   thr.Sleep(2000)
          End Sub
End Class

         Bu örneğimizdede göreceğiniz gibi thr isimli thread’imizi buton 1’e basmamızla birlikte canlandırıyoruz ve thread’i başlatıyoruz. İkinci butona basmamızla thread sonlanmış oluyor.
         Kanallardan bahsederken unutmamız gereken kanalların önceliğidir. Bir kanalın önceliğini CPU belirler. Düşük öncelikli kanallar az CPU zamanı, yüksek öncelikli kanallar ise daha fazla CPU zamanı gerektirirler. Kullandığımız kanallar varsayılan bir öncelik atarlar. Tabiki bu önceliği bizim atamamızda mümkün ve böylece daha fazla performans elde edebiliriz. Bunun içinde Thread sınıfının üyesi olan priority özelliğini kullanabiliriz.
         Public Property Priority As ThreadPriority
         5 adet öncelik ataması mevcuttur. Bunlar sırasıyla;

         Highest
         AboveNormal
         Normal
         BelowNormal
         Lowest
         Oluşturduğumuz kanala biz bir öncelik atamassak varsayılan olarak Normal atanacaktır. Öncelik ataması ile ilgili açıkca önceliklerin ve CPU zamanını test eden bir örnek yapalım ve bu zamanlamayı görelim.
         Konsoldan çalışan örneğimiz:

Imports System
Imports System.Threading

Module Module1
          Sub Main()
                   Dim priorityTest As New PriorityTest()

                   Dim threadOne As Thread = _
                   New Thread(AddressOf priorityTest.ThreadMethod)
                   threadOne.Name = "ThreadOne"
                   Dim threadTwo As Thread = _
                   New Thread(AddressOf priorityTest.ThreadMethod)
                   threadTwo.Name = "ThreadTwo"
                   threadTwo.Priority = ThreadPriority.BelowNormal
                   threadOne.Start()
                   threadTwo.Start()

                   ' 10 Saniye
                   Thread.Sleep(10000)
                   priorityTest.LoopSwitch = False
          End Sub
End Module


Public Class PriorityTest
          Dim loopSwitchValue As Boolean
          Sub New()
                   loopSwitchValue = True
          End Sub
          WriteOnly Property LoopSwitch() As Boolean
          Set(ByVal value As Boolean)
          loopSwitchValue = value
          End Set
          End Property
          Sub ThreadMethod()
                   Dim threadCount As Long = 0
                   While loopSwitchValue
                            threadCount += 1
End While                   
                   Console.WriteLine("{0} with {1,11} priority " & _
                   "has a count = {2,13}", Thread.CurrentThread.Name, _
                   Thread.CurrentThread.Priority.ToString(), _
                   threadCount.ToString("N0"))
          End Sub

End Class


         Çıktı: 

  Multithreading programlamayı anlatırken Thread’lerin çalışma mantığı içerisindeki bazı çelişkileri engellemek için senkronizasyon sağlamak için bazı yöntemlere başvurmamız gerekmektedir. Aksi halde programımız istenmeyen sonuçlar doğuracaktır. Senkronizasyonu kullanma nedenimiz çoğunlukla aynı veriye erişimin söz konusu olduğu durumlarda meydana gelebilecek karışıklıkdır. Eğer ben integer bir değere bir thread’de 5 atayıp diğer thread’de aynı anda 7 atıyorsam ve ilk thread’de atadığım 5 sayısına göre işlem yapmam gerekirken 7 değerine göre işlem yapıyorsam ortada bir karışıklık olacaktır.
         Synclock ifadesi bu senkronizasyonu sağlayan kurallardan bir tanesidir.
         Synclock(“locking”)
                   ‘Kodlar
         End Synclock

         Monitor sınıfıda senkronizasyonu sağlamanın yollarından bir tanesidir. 11 adet metoda sahiptir. Bunlardan ikisi en önemlileridir. Bunlar Enter() ve Exit metodlarıdır.
         Dim obj As Object
         Monitor.Enter(obj)
         Ve
         Dim obj As Object
         Monitor.Exit(obj)
          Monitor sınıfı, Synclock ile aynı işi yapmaktadır.Microsoft bir Synclock bloğunun monitor sınıfı ile ilk önce Enter() metodunu ardından Exit() metodunu çağırmanın eşdeğer olduğunu bildirmiştir.
          Bu iki yöntem ile küçük bir uygulama yapacak olursak;
         Synclock Örneğimiz:

Imports System.Threading
Public Class Form1
          Public Sub fonk()
                   Dim i As Integer

                   SyncLock ("locking")
                            For i = 1 To 10
                            ListBox1.Items.Add("Sayı: " + i.ToString())
                            Next
                   End SyncLock

          End Sub
          Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click
                   Dim thr1 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr2 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr3 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   thr1.Start()
                   thr2.Start()
                   thr3.Start()
          End Sub
End Class

         Monitor Sınıfı Örneğimiz:
Imports System.Threading
Public Class Form1
          Public Sub fonk()
                   Dim i As Integer

                   Monitor.Enter(Me)
                   For i = 1 To 10
                   ListBox1.Items.Add("Sayı: " + i.ToString())
                   Next
                   Monitor.Exit(Me)

          End Sub

          Private Sub Button1_Click(ByVal sender As System.Object, ByVal e As System.EventArgs) Handles Button1.Click
                   Dim thr1 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr2 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   Dim thr3 As New Thread(AddressOf Me.fonk)
                   thr1.Start()
                   thr2.Start()
                   thr3.Start()
          End Sub
End Class

         Gördüğünüz gibi kodumuzda fazla bir değişiklik olmadı. Sadece Synclock bloğunun yerine Monitor.Enter(object) ve Monitor.Exit(object) metodlarının geldiğine dikkat edin.
          Çok kanallı programlama yapabildiğimiz gibi makalemizin başındada belirttiğim gibi çok işlemli programlama da yapabilirsiniz. Bunun için tek gerekli olan Process sınıfını kullanmak oalcaktır. Bir işlemi başlatmak için Start() metodunu kullanmamız yeterli olacaktır.
         Process başlatmak için:
          Dim prsc As New Process
          prsc.Start(“wordpad.exe”)

         Process sınıfı ile ilgili bir örenk yapmak gerekirse:
          Dim prsc As New Process
          prsc.Start(“wordpad.exe”)
         prsc.WaitForExit()
         prsc.Close()
         Bu kod bloğunu projenizde çalıştırdığınız zaman wordpad başlayacaktır. Siz wordpad’i kapatana kadar programınız beklemede kalacaktır. Siz programı kapattığınız zaman Close() metodu ile ilgili işleme ayrılan bellek serbest bırakılacaktır.
          Sorularınızı,yorumlarınızı ve görüşlerinizi volkan@volkanatasever.com adresine mail olarak atabilirsiniz.